Yaşamak her gün girilen bir imtihan olursa buna kimse dayanamaz başını okşardım. zavallı sevgilim derdim üzülme üzülürdü acıma bankası kuruyorum derdi her ıstıraba bir kura numarası tutunamayanlara öncelik tanınır üzülme selim biraz dinlen buna hak kazandın olduğu yerde yatamazdı dönerdi kımıldanırdı yatışmazdı yaşatmazdı yaşamazdı ben seni sevdim seveli bak ne hal oldum uzanmış yatıyorum dinlen biraz selim kalkardı ellerime sarılır beni bir gün unutacaksan bir gün bırakıp gideceksen boşuna yorma derdi boş yere mağaramdan çıkarma beni alışkanlıklarımı özellikle yalnızlığa alışkanlığımı kaybettirme boşuna tedirgin etme beni bu sefer geride bir şey bırakmadım tasımı tarağımı topladım geldim neyim var neyim yoksa ortaya döktüm beni bırakırsan sudan çıkmış balığa dönerim bir kere çavuş olduktan sonra bir daha amelelik yapamayan zavallı köylüye dönerim beni uyandırma hep kuşkuluydu her zaman kötü bir şeylerin olmasını bekliyordu sonu gelmez benim gibiler için hiçbir şeyin sonu iyi gelmez diyordu açık hava dokunur onlara serin ve nemli güneşsiz yerleri severler kendi kafalarının etiyle beslenirler gözleri aydınlıkta bozulur kendileri gibi olanlardan nefret ederler onları gördükleri yerde kuyruklarıyla sokarlar sonra pis pis gülerler gene de hep birlikte yaşarlar aynı kaba işerler gündüzleri uyuyup geceleri sokağa çıkarlar.
Piyano çalmayı çok isterdim," dedi donuk bir sesle. Şimdi piyanoya oturur, kelimelerle ifade etmekte güçlük çektiğim bütün duygularımı, acılarımı tuşlara dökerdim. Bazen şiddetli, bazen yavaş basardım onlara. Kim bilir ne ince ayrıntıları vardır o dokunuşların? Kelimeleri daha önce öyle kötü yerlerde kullanıyoruz ki, kirletir diye korkuyoruz duygularıma dokunursa. Seslerin başka türlü bir dokunulmazlığı var.
Çıkarlarını düşünmeyenler unutulacaktır. her olayda bir kenara çekilenler gerçekten de bir kenarda kalacaklardır. yaptıkları işlerin gizli kalmasını isteyenler, bunda başarıya ulaşacaklardır. kimse, onların varlığıyla tedirgin olmayacaktır. bir gün öldükleri zaman, arkalarında küçük bir iz, bir anı, bir gözyaşı, bir eser bırakmadan yok olacaklardır. Gazetedeki ölüm ilanı bile, yedinci sayfada bir kenarda kalacak, kimsenin gözüne çarpmayacaktır. hayattan çıkarı olmayanların, ölümden de çıkarı olmayacaktır. ölüm bile onların adlarını duyurmaya yetmeyecektir. Herkesin mezarında güller ve menekşeler büyürken, onların mezarlarını otlar bürüyecektir. mezarları bir kenarda kalmasa bile, büyük ve muhteşem anıtların arasına sıkışıp kaybolacaktır. cennetteki muhallebicide de garson onlarla ilgilenmeyecektir. ağız tadıyla bir keşkül yiyemeden masadan kalkacaklardır. hayattan çıkarı olmayanların hayatı , çıkmaza sürüklenecektir. kendini beğenmişliğin cezasını daha bu dünyadan çekmeye başlayacaklardır. sıkıntılarını kimseyle paylaşmasını bilmedikleri için, yalnız başlarına ıstırap çekeceklerdir. duygu alıverişinden nasipleri olmayacaktır. duygusuz, hareketsiz, tatsız bir hayat yaşadıkları sanılacaktır. çektikleri acılarla, yüzlerinin buruşmasına, saçlarının beyazlaşmasına izin verilmeyecektir. güldükleri zaman sevinçli, ağladıkları zaman kederli oldukları sanılacaktır. hayattan çıkarları olmadığı da asla kabul edilmeyecektir. böyle bir yanlışlığa düşülmeyecektir. aslında, hayattan çıkarları olduğu ispat edilecektir, çıkarlarını korumak için canları çıktığı halde, bunu beceremedikleri için, çıkarları yokmuşda birşey beklemiyormuşçasınagillerden göründükleri yüzlerine vurulacaktır. Onlar da bu saldırılara bir karşılık bulamayacaklardır. kendilerini yokladıkları zaman, bütün ileri sürülenlerin gerçek olduğunu, hayatlarını boş yere harcadıklarını, ne yazık ki artık çok geç kaldıklarını onlar da açık ve seçik olarak göreceklerdir. işte o anda dahi, delice bir harekette bulunmalarına, anlamsız bir hayatı anlamlı bir şekilde bitirmelerine göz yumulmayacaktır. kendilerini öldüremeyeceklerdir. onlara anlatılacaktırki, böyle bir davranış bütün yaşamlarıyla çelişki içindedir, gerçekle ilgisi yoktur: kendilerini öldürürlerse, onlar hakkında varılan isabetli yargıları çürütmek için gene boş bir çaba göstermiş olurlar. bu hiçbir şeyi değiştirmez. onlar, bu rezilliğe de katlanarak sürünmeye devam edeceklerdir. hayatlarıyla yanlış olanların ölümleriyle doğru olmalarına imkan var mıdır? hayattan çıkarı olmamak, hem tanrının hem de insanların gözlerinde affedilmez bir suçtur; gelişip yayılmaması için gerekli her türlü tedbir alınacaktır. bütün tarih, bütün iktisat, bütün sosyoloji, bütün psikoloji, kısaca bütün lojiler, hayatın çıkarcılığa dayandığını göstermek için yırtınacaklardır, yırtınmalıdırlar. "Ben çıkarıma bakarım" diyeceksiniz, bunun için "babamı bile tanımam" diyeceksiniz. kimseyi tanımayacaksınız; hele hayattan çıkarı olmayanları hiç!
Bir gün bütün değer yargıları değişecek ve yargılananlar yargıç, eziyet edenler de suçlu sandalyesine oturacaklardır ve onlar o kadar utanacaklar, o kadar utanacaklardır ki utançlarının ve suçlarının ağırlığı yüzünden ayağa kalkamayacaklardır.
Ne yazık onlara ki çıkarlarına dokunulmadıkça doğru yola gitmezler ve Allah’ın kendilerine sunacağı nimetleri bilmezler.
Ne yazık onlara ki kalpleri temiz olmadığı için herkesi kötü sanırlar ve günahsıza ve günahkara bir fark gözetmeden kötülük ederler.
Ne yazık onlara ki kendilerine açılan saf bir kalbi zaaflarından istifade edilecek, istismar edilecek bir akılsız sayarlar.
Ne yazık onlara ki kalpleri temiz olmadığı için herkesi kötü sanırlar ve günahsıza ve günahkâra bir fark gözetmeden kötülük ederler. Ne yazık onlara ki duygulu çekingenliği korkaklık, samimiyeti yaltaklanma ve yardımı bir baskı sayarlar. Ne yazık onlara ki kendilerine açılan saf bir kalbi zaaflarından istifade edilecek, istismar edilecek bir akılsız sayarlar. Onların, geleceği yaratan insanlar arasında yeri yoktur. Unutulacaklardır.
Ve
biz onlara diyeceğiz ki: Hesaplaşma günü geldi. Şimdiye kadar yalnız
din kitaplarında yargılandınız. Biz fakirler, zavallılar, yarım
yamalaklar, bu kitapları okuyup teselli olurken içinizden güldünüz. Ve
çıkarınıza baktınız. Hatta gene sizlerden, sizin gibilerden, büyük
düşünürler çıktı ve bu kitapların bizleri uyuşturmak için yazıldığını
ileri sürdüler. Biz zavallılar, ya bu düşüncelerden habersiz kaldık, ya
da bunları yazanları bizden sanarak alkışladık. Yani
uyuttular alkışladık, uyandırıldık alkışladık. Her ne kadar bugün siz
suçlu, biz yargıç sandalyesinde oturuyorsak da gene acınacak durumda
olan bizleriz. Esasında, sizleri yargılamaya hiç niyetimiz yoktu; sizin
dünyanızda, o dünyayı bizlerin sanıp yaşarken, hepinize hayrandık.
Sizler olmadan yaşayabileceğimizi bilmiyorduk.
Ayrıca, dünyada
gereğinden çok acıma olduğuna ve bizim gibilerin ortadan
kaldırılmamasının sizlerin insancıl duygularına bağlandığına inanmıştık.
Bu çok masraflı dünyada bir de bizlere bakmanız katlanılması zor bir
fedakarlıktı. Arada bir bize benzeyen biri çıkıyor ve artık yeter
diyordu. Onunla birlikte bağırıyorduk: artık yeter! Bazen kazanıyorduk,
bazen kaybediyorduk ve sonunda her zaman kaybediyorduk. Onlar da sizin
gibi onlardı.
Düzeni çok iyi kurmuştunuz. Hep bizim adımıza, bize
benzemeyen insanlar çıkarıyorduk aramızdan. Kimse bizim tanımımızı
yapmıyordu ki biz kimiz bilelim. Gerçi bazı adamlar çıktı bizi anlamak
üzere; ama bizi size anlattılar, bizi bize değil. Tabii sizler de bu
arada boş durmadınız. Birtakım hayır kurumları yoluyla hem kendinizi
tatmin ettiniz, hem de görünüşü kurtarmaya çalıştınız. Sizlere ne kadar
minnettardık.
Buna karşılık biz de elimizden geleni yapmaya çalıştık:
kıtlık yıllarında, sizler bu dünyanın gelişmesi ve daha iyi yarınlara
gitmesi için vazgeçilmez olduğunuzdan, durumu kurtarmak için açlıktan
öldük; yeni bir düzen kurulduğu zaman, bu düzenin yerleşmesi için, eski
düzene bağlı kütleler olarak biz tasfiye edildik (Sizler yeni düzenin
kurulması için gerekliydiniz, bizse bir şey bilmiyorduk); savaşlarda
bizim öldüğümüze dair o kadar çok şey söylendi ki bu konuyu daha fazla
istismar etmek istemiyoruz; bir işe, bir okula müracaat edildiği zaman
fazla yer yoksa, onlar kazansın, onlar adam olsun diye biz açıkta
kaldık; yani özetle, herkes bir şeyler yapabilsin diye biz, bir şey
yapmamak suretiyle hep sizler için bir şeyler yapmaya çalıştık.
Bütün
bunlar olurken birtakım adamlar da anlayamadığımız sebeplerle,
anlayamadığımız davalar uğruna yalnız başlarına ölüp gittiler. Böylece
bugüne kadar iyi (siz) kötü (biz) geldik. Bize, sizleri, yargılamak gibi
zor ve beklenmeyen bir görev ilk defa verildi; heyecanımızı mazur
görün. Aramızda
hukukçu olmadığı için söz uzatılmadı, sanıkların kendilerini
savunmalarına izin verilmedi. Gereği düşünüldü. Sanıkların ellerinden
başarılarının alınmasına oybirliğiyle karar verildi.
