05 Ocak 2013

Görünmez Kentler Italo Calvino

Leggete Calvino per capire la crisi di governo - NonSoloWork BLOG  
Modern dünyanın masal anlatıcısı Italo Calvino'nun Türkçede uzun süredir görünmeyen kitabı Görünmez Kentler, tekrar elimizin altında... Kubilay Han'ın atlasında yolculuk eden Marco Polo... Batının doğuyu gören gözünün kurduğu hayaller bir yanda, modern kentin içinden çıkılmazlığı ve geleceği öte yanda...
"Kitap bir alan; okur içine girmeli, dolanmalı, belki kendini kaybetmeli, ama belli bir noktada bir çıkış hatta birçok çıkış bulmalı. Kitap, dışarı çıkabilmek için bir yola koyulma olanağı."
 
Okur, kitabı eline aldığında, yazarın kentleri arasında dolanacağından, önüne altın harflerle sunulan olasılıkları yutacağından, sonunda okuduklarını kendi zihnindeki ideal kentlere ekleyeceğinden emin olmalı. Okur, kitabı, mümkünse, büyük bir caddenin kenarına dizilmiş kahve masalarından birine ilişerek, okumalı; göz önündeki gerçekle, göz önündeki kurguyu daha iyi görebilmek için...
 
"Belki de kent yaşamının kriz noktasına yaklaşmaktayız ve Görünmez Kentler, yaşanmaz hale gelen kentlerin kalbinden doğan bir rüya."
 
 - - - - - -
 
Calvino edebiyatının masalla gerçek arası dinamiği, ütopya ile ilişkisi, "çöp ve karıncalarla" kaplı bir dünyanın ortasına açtığı labirent, Saussure'ün "göstergenin nedensizliği" ilkesinden yola çıkarak, Claude Lévi-Strauss ve Barthes'ın öğretisi çerçevesinde insan-hakikat ilişkisini edebiyatın baş kişisi yapar, Chomsky'nin izinde onu durallıktan kurtararak korkunç bir devinimin öznesi kılar. Calvino, Apollinaire'in "Düzene Karşı Serüven" denklemini "Düzen İçinde Serüven" olarak yeniden kurar. Schopenhauer'in "bunalım"ı, denklemin üçüncü "bilineni"dir. Bu üç bilinenli denklemi çözmek için seçtiği biçim ve üslup onu öncü edebiyatın önemli üyelerinden biri yapacaktır. Öncü sanatsal ereğe politikadan arınmışlığı da eklersek, savaş sonrası İtalyan kültür arenasında kişinin ödeyeceği bedel marjinallik ve sorumsuzluk damgasıydı; çünkü o yıllarda edebiyatın en büyük değeri bulduğu borsa politikaydı. Calvino'nun bir daha ayrılmamak üzere masal ve düş boyutuna yöneldiği Atalarımız'dan başlayarak, Yenigerçekçi iklimin dayattığı politik sorumluluğu giderek reddetmesi, tıpkı Hermetikler gibi, onu da büyük saldırıların hedefi yaptı. Bilinçsiz de olsa, İtalyan aydını o âna dek bir saray adamı, sanat koruyucularının sanat danışmanı olmuş, ancak kendisine özel bir alay ve küçümseme adası ayırarak, özgürlüğünü bu alanda korumaya çalışmıştı. Yeni Kapitalizm, saray şairlerini şirket yönetimlerine çağırıyor, ayrıcalıklı ve yüksek maaşlı Machiavelli modelleri öneriyordu. İtalyan gerçeği hızlı bir değişimle yüz yüzeydi; bir tarım toplumu sanayi toplumuna dönüşüyordu: en güvenli yol "sistemin bir parçası" olmaktı. İkiye Bölünen Vikont'un kahramanı genç Medardo gibi İtalyan aydını, yazar ve sanatçısı, kafasının bir yarısıyla "patron"a hizmet ediyor, diğer yarısıyla da bu durumu protesto ediyordu. Uzlaşma, üstesinden gelinemez bir nevroz çıkarmıştı ortaya. Calvino bu nevrozu kendince şöyle çözümlüyordu: Keşke her şey böyle ikiye bölünebilse . . . böylece herkes bön ve cahil bütünlüğünden kurtulabilse. Bir bütündüm ben ve her şey doğal, karmakarışık ve anlamsızdı gözümde; her şeyi gördüğümü sanıyordum, oysa gördüğüm bir kabuktu yalnızca. Eğer bir gün kendinin yarısı olabilirsen, ki bunu bütün gönlümle dilerim, bütünlüğü olan beyinlerin sıradan zekâsını aşan şeyleri anlayacaksın. Kendi yarını ve dünyanın yarısını yitirmiş olacaksın, ama geride kalan o yarı, bin kez daha derin, daha değerli olacak. Hatta her şeyin sana benzer şekilde ikiye bölünüp parçalanmasını isteyeceksin, çünkü güzellik, bilgelik ve adalet parçalardan oluşan şeyde vardır. (1952: 51-52) Bütünlüğünü korumak isteyenler için politik ve sosyal alanda demirleyecek en sağlam liman İtalyan Komünist Partisi'ydi. Faşizmin ardından gelen müthiş bir coşku ve özgürlük ortamı, İtalyan Komünist Partisi'ni aydın için şaşmaz bir kimlik aracı haline getirmiş ve edebiyat, tarih ve politikayla içli dışlı bir ilişki içinde, özyaşamsal öykülerin hücumuna uğramıştı. Edebiyat, dil ve politikanın işlevleri kördüğüm olmuş, ideal birey ve aydın tanımı gitgide zorlaşmıştı. Gerçek İtalyan aydınlarının ilgilendiği belli başlı konu birey, toplum ve dil sorunları ile aydının "doğru" yeriydi. Marksçı ideolojinin revizyonunu talep eden Nuova Officina, sanayi ile edebiyat arasındaki zorlu ilişkiyi irdeleyen Menabò ve Politecnico gibi dergiler, Calvino'nun "Risorgimento'yu bile geride bırakan en büyük halk dayanışması" olarak tanımladığı ussal, sosyal, kolektif ve özyaşamöyküsel Yenigerçekçilik ikliminin labirentlerini yepyeni bir yazıyla zorluyorlardı. Pier Paolo Pasolini, ustası Carlo Emilio Gadda'nın izinde, edebiyatı dil ve lehçe çeşitlemeleriyle bir tür deneyimciliğe açıyor, Vittorini "Politikayla kronik yazılır, tarihi yapan şey edebiyattır" sloganıyla, edebiyatı politikaya araç kılmak isteyen Togliatti'ye karşı müthiş bir savaş sürdürüyordu.
 
Görünmez Kentler

İki yolu var acı çekmenin: Birincisi pek çok kişiye kolay gelir: cehennemi kabullenmek ve onu görmeyecek kadar onunla bütünleşmek. İkinci yol riskli: sürekli bir dikkat ve eğitim istiyor; cehennemin ortasında cehennem olmayan kim ve ne var, onu aramak ve bulduğunda tanımayı bilmek, onu yaşatmak, ona fırsat vermek.

Yüksek burçlarıyla Zaira’yı boşuna anlatmaya çalışacağım sana gönlüyüce Kubilay. Merdivenli yolların kaç basamaktan oluştuğundan, kemer kavislerin açı derinliğinden, çatıların hangi kurşun levhalarla kaplandığından söz edebilirim sana; ama şimdiden biliyorum, hiçbir şey söylememiş olacağım sonunda. Zira bir kenti kent yapan şey bunlar değil, kapladığı alanın ölçüleri ile geçmişinde olup bitenler arasındaki ilişkidir.

Oysa kent geçmişini dile vurmaz, çizik, çentik, oyma ve kakmalarında zamanın izini taşıyan her parçasına, sokak köşelerine, pencere parmaklıklarına, merdiven tırabzanlarına, paratoner antenlerine, bayrak direklerine yazılı geçmişini bir elin çizgileri gibi barındırır içinde.
  
Anılardan akıp gelen bu dalgayı bir sünger gibi emer kent ve genişler. Zaira'nın bugün olduğu biçimiyle bir anlatısı, Za- ira'nın tüm geçmişini içermeli. Oysa kent geçmişini dile vur­ maz, çizik, çentik, oyma ve kakmalarında zamanın izini taşıyan her parçasına, sokak köşelerine, pencere parmaklıklarına, mer­ diven tırabzanlarına, paratoner antenlerine, bayrak direklerine yazılı geçmişini bir elin çizgileri gibi barındırır içinde. 
 

Gözleriniz nereden geliyor? – Haydar Ergülen

Nereden geliyorsunuz?
– Nehirden!
Fakat gözleriniz neden yeşil değil
nehir hiç akmamış sizin gözlerinizden
nehre hiç bakmamış sizin gözleriniz
nehir de hiç bakmamış sizin gözlerinize
ya da siz hiç içinize bakmamışsınız
ağlasaydınız kıyısında gözyaşınız ona karışırdı
gözleriniz nehirle öyle barışırdı
fakat siz nehre bir göz atmamışsınız
ona  güzünüzden bir gazel
saadetinizden bir nilüfer olsun bırakmamışsınız
içinizi bir kuyu gibi kupkuru bırakmışsınız
bir nehrin derinliğine hiç dalmamış gözleriniz
bir göz yalnızca baktığı değildir, gölgesi vardır
kirpiklerinizi hiç çekmemişsiniz bir gölgeye
kirpikler serinlik ister çünkü, serinlikte uzar,
gözleriniz bu kadar güneşli, bu kadar çıplak
ve bu kadar bakışlıyken kirpiklerin merhametiyle
yatışırdı belki, nehre baksaydınız yatışırdı,
suların gölgesi bile yatıştırırdı gözlerinizi,
öyle iyileşirdi, geceyi görebilirdi, içinizi
görebilirdi, rüya kuyusuna düşebilirdi
kirpikleriniz kurumuş gözlerinizin çıplaklığından,
ve rüyalarınız silinmiş uykusuzluğundan…

Siz bir nehre değil bir kuyuya bakmışsınız
nehirlere gözle bakılır çünkü, kuyulara sesle
kopkoyu bir ses edinir insan kupkuyu bakışlardan
nehir hiç geçmemiş sizin gözlerinizden
nehrin gölgesi bile geçmemiş,
sizin gözleriniz bir kuyuya dalmış,
insanın gözleri sevdiklerinden alır rengini
aşktan, nehirden, zeytinden, üzümden, gölgeden
sizin gözleriniz nehirden gelseydi
ruhunuz bana bakardı
nehirden gelseydi sizin gözleriniz
bana akardı
akardık birbirimize…

Sizin gözleriniz nehirden gelmiyor
belki yalnızlıktan
belki ıssızlıktan
belki kimsesizlikten
belki de gözyaşından
geliyor sizin gözleriniz…

Eugenio Montejo 'Dünya Bizi Birbirimize Yaklaştırmak İçin Döndü'

Dünya bizi birbirimize yaklaştırmak için döndü, 
Üstüne doğru, üstümüze doğru döndü,
Tıpkı Symposion'da denildiği gibi;
Sonunda bizi bu rüyada buluşturabilmek için döndü.
Geceler geçti, karlar, gündönümleri;
Dakikalarca, milenyumlarca zaman geçti.
Ninova'ya doğru giden bir at arabası,
Nebraska'ya vardı.
En az yedi soyumuzun bulunduğu yerden,
bir horoz öttü, alemimizin ötesinden.
Dünya döndü, müzikal bir biçimde,
Bizi güverteye davet ederek;
Ve bir an bile durmadan, devam etti dönmeye,
Sanki onca aşk, onca mucize,
Symposion'un parçalarının arasına sıkışıp kalmış,
Birkaç adagio'dan ibaretmiş, yıllar evvel yazılmış.
 
Venezuelalı şair yazar Eugenio Montejo'nun "Dünya Bizi Birbirimize Yaklaştırmak İçin Döndü" adlı şiiri, 21 Gram filminin en iyi özeti gibi duruyor.
 

03 Ocak 2013

Antonius ve Kleopatra - W. Shakespeare

 
ANTONIUS İLE KLEOPATRA
Metni çev: Sabahattin Eyuboğlu


Roma İmparatorluğu’nun üç sahibinden biri olan Antonius’un Mısır Kraliçesi Kleopatra’ya tutkunluğunu şöyle anlatıyor Antonius’un dostlarından Philo:
 
 PHİLO:
Yoo, ama artık fazla ileri gitti
Bizim komutanın bu kadına düşkünlüğü.
Savaşta dizi dizi lejyonlara çevrilince
Mars Tanrının zırhları gibi ışıldayan
O yiğit bakışları Antonius’un
Şimdi, tanrılar önünde eğilir gibi,
Bir esmer yüzden başka şey görmez oldular.
O kahraman yürek ki, savaşta hızlı atınca
Şişip gevşetirdi göğsündeki zırhları
Şimdi, vazgeçip yiğitlikten,
Bir yelpaze oldu Mısırlı bir kadının elinde
Ateşli sevgisini soğutmak için.

(Boru sesleri. Antonius ve Kleopatra girerler.
Önlerinde, arkalarında yelpazeler tutan kadınlı
erkekli saray uşakları vardır.)


Bak geliyorlar işte. Aç gözünü de iyi bak;
Dünyanın üç direğinden biri bu gördüğün adam,
Bir fahişenin maskarası olmuş bu adama iyi bak!

KLEOPATRA
Gerçekten seviyorsan beni,
Söyle ne kadar seviyorsun, ne kadar?

ANTONIUS
Sevgide ölçü mü aranır?
Dilencilerin olsun öyle sevgi.

KLEOPATRA
Bilmek istiyorum nereye kadar gidebilir
Beni sevenin sevgisi.

ANTONIUS
Yeni gökler, yeni bir dünya düşün öyleyse.

(Bir hizmetçi girer.)

HİZMETÇİ
Roma’dan haberciler geldi, efendimiz.

ANTONIUS
Aman, sıktılar artık. Kısa kes.

KLEOPATRA
Yoo, dinlemelisin iyice, Antonius:
Ya Fulvia’nın öfkesi kabarmışsa?
Kim bilir, belki çiçeği burnunda yeni Caesar
Yüce buyruklar yollamıştır sana:
Şunu yap bunu yap; şu krallığı al;
Şu krallığı bırak, hemen dediklerimi yap
Yoksa yandığın gündür.

ANTONIUS
Daha da neler, sevgilim.

KLEOPATRA
Ya da, olur ya, niçin olmasın?
Gayri buradan gitmen gerekiyordur;
Caesar bu işten attırıyordur seni.
Onun için dinlemelisin, Antonius;
Dinleyelim buyruklarını Fulvia’nın,
Yani Caesar’ın, ikisinin daha doğrusu .
Çağır habercileri.
Yüzün kızarmadıysa, Antonius,
Bana da Mısır kraliçesi demesinler.
Kanın dört dönüyor Caesar’a saygısından,
Fulvia’nın cırlak sesiyle azarlanmak ta
Böyle kızartabilir yüzünü
Gelsin haberciler!

ANTONIUS
Bırak, Roma gömülsün Tiber’in sularına;
Çöksün kubbesi koca imparatorluğun.
Benim göklerim burada. Bütün devletler çamur,
İnsanı da hayvanı da besliyor bu çirkef dünya.
Yaşamanın en soylu yanı nedir? işte bu.

(Kleopatra’yı öper.)

IP, IS

Ancak, Roma’dan ve Anadolu’dan gelen kötü haberler kaygılandırınca, sevgilisinden kurtulmak ister Antonius:

ANTONİUS:
Bu belâlı Mısır öksesinden kurtulmalıyım;
Yoksa bu tutkunluk yok edecek beni.

IP, 2S

Antonius, Roma’ya dönmesi gerektiğini açmaya çalışıyor Kleopatra’ya:

ANTONIUS
Pek üzgünüm ama verdiğim kararı söylemek ...

KLEOPATRA
Tut beni, canım Kharmian, düşeceğim.
Dayanamam daha fazla,
Elim ayağım tutmaz olacak.

ANTONIUS
Aman, dur, sevgili kraliçern ...

KLEOPATRA
Rica ederim, yaklaşmayın o kadar bana.

ANTONIUS
Ne var, ne oluyor?

KLEOPATRA
İyi haberleriniz olduğu belli yüzünüzden.
Nikahlı karınız ne buyurmuşlar?
Gidin çağırıyorsa,
Keşki hiç izin vermeseydi gelmenize.
Sizi ben tutuyorum sanacak burda.
O güç nerde bende! Onun avucundasınız siz.

ANTONIUS
Tanrılar bilir, benim ...
Hangi kraliçe uğramıştır böyle bir ihanete?
Ama çoktan görmüştüm bu ihanetin tohumlarını.

ENOBARBUS
Kleopatra...

KLEOPATRA
Yeminlerin tanrıların tahtını da sarsa,
Nasıl inanabilirdim benim olduğuna,
Benim kalacağına? Kimdi Fulvia’yı aldatan?
İnsan deli olmalı ki kansın
O yalnız ağızdan edilen,
Edilir edilmez de bozulan yeminlere!

ANTONIUS
Canım kraliçem benim...

KLEOPATRA
Yok, rica ederim, bahaneler arama gitmene:
Hoşça kal de ve git. Kalmak istediğin günler de
Neler söylemişiin neler. Gitme sözü yoktu o zaman.
Sonsuzluk dudaklarımızda, gözlerimizde,
Mutluluk kaşımız kirpiğimizdeydi, o zaman.
Varlığımızın tek kılında bile.
Tanrısal bir şeyler vardı. Bugün bunlar yine var,
Yok dersen, dünyanın en büyük yalancısısın,
Dünyanın en büyük askeri de olsan.

ANTONIUS
Bu nasıl söz, kraliçem?

KLEOPATRA
Senin boyun bosun bende olmalıydı,
Mısır’da bir yürek olduğunu görürdün, o zaman.

ANTONIUS
Dinle beni, kraliçem; çok önemli sebepler
Bir süre iş başına dönmemi gerektiriyor.
Ama bütün yüreğim burada, buyruğunda kalacak.
Bir iç savaşın kılıç parıltıları var İtalya’da.
Sextus Pompeius Roma kapılarına dayanmış;
İki karşı gücün birbirine denk oluşu
Halkın ikiye bölünmesine yol açıyor.

IP,3S

Antonius Roma’ya döndükten sonra, Kleopatra sevgilisini düşünmektedir:

KLEOPATRA
Ah, Kharmian! Şimdi nerdedir dersin?
Ayakta mı, oturuyor mu, yürüyor mu?
At sırtında mı yoksa? Ne mutlu bindiği ata!
Ağırlığını taşıyor Antonius’umun.
Kabart göğsünü, at! Biliyor musun taşıdığın kim?
Bu dünyanın yarısını omuzlamış bir Atlas,
İnsanlığın zırhı, sorgucu! Konuşuyor şimdi
Ya da mırıldanıyor kendi kendine:
«Nerde yılanım benim, ihtiyar Nil’in kızı»
Böyle der o bana... Ben artık şimdi
Zehirlerin en tatlısıyla besler oldum kendimi.
Beni düşünecek ha! Ben ki morarmış kararmışım
Güneşin aşk çimdikleriyle; ben ki
Buruş buruş olmuşum zamanın elinde! ..
Geniş alınlı Caesar, bu topraklar üstünde
Senin kanat gerdiğin günlerde
Kralların ağzına lâyıktım ben.
Koca Pompeius karşımda dura kalır,
Bakar bakar doyamazdı yüzüme.
Gözlerimin içine dalmak ve orda
Hayatını seyrederek ölmek isterdi sanki.

IP, 5S

Antonius, Octavius Caesar’ın kızkardeşiyle evlenmeye razı olunca, aralarındaki buzlar çözülür. Antonius’un yakını Enobarbus Roma’da Mısır’ı ve kraliçesi Kleopatra’yı anlatıyor:

ENOBARBUS
Hem de nasıl, Maecenas: gündüzleri uykuyla karartıp
Geceleri içkiyle aydınlattık.

MAECENAS
Sekiz yaban domuzu kızartılmış bir sabah, oniki .
Kişilik bir kahvaltı için, doğru mu bu?

ENOBARBUS
O senin dediğin kartallara sinek ziyafeti!
Ondan çok daha yaman ziyafetler gördük biz,
Görülmedik, duyulmadık şölenler!

MAECENAS
Kadın da şahane bir kadınmış dediklerine göre.

ENOBARBUS
Daha Tarsus çayının suları üstünde görür görmez
Vuruldu o kadına Antonius.

AGRİPPA
Benim aldığım haberlere göre de orda göstermiş
Gösterecek nesi varsa, Kleopatra.

ENOBARBUS
Bakın anlatayım ben size olanları:
Üstünde yattığı gemi, yaldızlı bir taht gibi
Pırıl pırıl yansıyordu sularda.
Dövme altındandı geminin pruvası.
Yelkenler kıpkızıl ve öyle kokuluydu ki
Sarhoş oluyordu esen yeller içlerine doldukça.
Gümüştendi geminin kürekleri:
Flavta sesleriyle batıp çıkıyorlardı suya,
Su şıpırtılarıyla sarhoş olup hızlanarak.
Kendisine gelince, diller anlatamaz onu:
Sırmalı tenteler altındaki köşkünde
Gerçekten güzel düşlerin
Yarattığı Venüs’lerden daha güzeldi.
İki yanında, güler yüzlü Kupidonlar gibi,
Erkek çocuklar vardı gamzeli gamzeli;
Renk renk yelpazeler sallayan çocuklar.
Yelpazelerin yelleri, serin serin
Bir artırıyor bir azaltıyordu sanki
O güzelim yanakların pembeliğini.

AGRİPPA
Bundan ötesi can sağlığı Antonius için!

ENOBARBUS
Cariyeleri, birer su perisi gibi,
Gözlerinin içine bakıp Kleopatra’nın,
Buyruğunu bekliyorlar önünde iki büklüm.
Arkada, bir deniz kızı var sanki dümende;
Çiçek yumuşaklığındaki elleri
Öyle rahatlıkla kullanıyor ki dümeni
Her dokunuşlarında kabarıyor ipek donatım.
Gemiden yayılan görünmez garip tütsüler
Sarhoş ediyor yanaştığı rıhtım boylarını.
Halk boşaltıp şehri onu görmeğe gelmiş:
Antonius, meydandaki tahtında yalnız kalmış,
Islık savuruyordu havaya karşı,
Ki hava bile, yerini boş bırakabilse
Kleopatra’yı görmeğe gidecek,
Bir yokluk yaratıp varlık içinde.

………………

Yaş yıpratamaz o kadını;
Alışkanlık tüketemez sonsuz değişmelerini.
Başka her kadın uyandırdığı isteği doyurup giderir,
O en çok doyurduğu zaman acıktırır insanı.
En büyük bayağılıklar bile
Bir yakışık kazanır onda çünkü;
En ermiş rahipler bile sevap sayar
Onun hayasızca günahlarını.

IIP,2S

Antonius, kâhinle konuşuyor:

ANTONIUS
Sen şunu söyle bana: Kimin yıldızı daha parlak?
Benimki mi, Caesar’ınki mi?

KÂHİN
Caesar’ınki.
Onun için yanında durma, Antonius.
Senin Daemon’un, yani seni koruyan ruh
Caesar’ın bulunmadığı her yerde
Soylu, yiğit, yüksek, eşsiz;
Ama onun yanında bir korku geliyor seninkine,
Gücü üstünde bir güçle karşılaşmış gibi.
Onun için uzaklarda ol Caesar’dan.

ANTONIUS
Bu lâfı etme bir daha.

KÂHİN
Edersem, yalnız sana, yalnız seninle ederim.
Onunla hangi oyuna girersen gir,
Hiç şaşmaz yenilirsin. Bahtı açık olan o,
Sen üstün de olsan yenecek ister istemez.
Onun yıldızı parladıkça seninki sönüyor.
Bir daha söylüyorum: Seni koruyan ruh
Onun yanında korkuyor seni korumaktan.
O yoksa ortada, aslan kesiliyor.

IIP, 3S

Antonius’un Roma’da evlendiğini öğrenen Kleopatra haberciyi döver, sonra pişman olur:

KLEOPATRA
Soysuzlaştı bu ellerim benim
Benden güçsüz bir insana vurmakla.
Bana olan kendi yüzümden oldu,
Gel, haberci, gel yanıma.

(Haberci tekrar girer)

Ne kadar dürüst de olsa,
Kötü haber getiren iyi karşılanmaz.
Müjde verirken çöz dilinin bağlarını;
Ama kötü haberi bırak kendi gelsin.

HABERCİ
Ben ödevimi yaptım sadece.

KLEOPATRA
Evlendi mi? Evet dersen, bil ki,
Kızdığımdan daha çok kızamam sana.

HABERCİ
Evlendi, sultanım.

KLEOPATRA
Tanrılar belanı versin senin!
Hâlâ nasıl duruyorsun karşımda?

HABERCİ
Yalan mı söyleyeyim, kraliçem?

KLEOPATRA
Ah keşki yalan olsa söylediklerin!
Keşki yerin dibine batsa Mısır’ın yarısı da
Kara yılanlar dolsa kuyusuna!
Çekil git buradan! Dünya güzeli de olsan
Çirkin geliyor senin suratın bana.
Evlendi mi dedin?

HABERCİ
Yüce kraliçem bağışlasın beni.

KLEOPATRA
Evlendi, öyle mi?

HABERCİ
Kötü görmeyin beni size iyilik ederken.
Sığar mı doğruluğa beni cezalandırmanız
Sizin benden istediğinizi yaptığım için?
Octavia’yla evlendi diyorum size.

KLEOPATRA
Ah, seni bir haine çeviren onun hiyaneti bana:
Sen değilsin o emin olduğun gerçek.
Çekil git karşımdan. Roma’dan getirdiğin mal
Çok pahalı benim için. Elinde kalsın,
Kalsın da ocağını batırsın senin.

IIP, 5S

Antonius’la Caesar’ın arası tekrar açılır. Derken çatışırlar. Aktium’daki deniz savaşında Kleopatra korkup kaçınca, Antonius da onun peşine düşer. Antonius’un komutanlarından Scarus olayı anlatıyor:

SCARUS
Cadı karı fora eder etmez yelkenleri
Büyüsüne kurban giden koca Antonius da
Çırptı ak kanatlarını ve azgın bir kaz gibi
Uçtu ardından, savaş tam tavına girmişken.
Böyle bir yüz karası davranış görmedim ömrümde.
Savaş bilgisi, erkeklik, şeref hiç bir zaman
Böylesine kepaze etmemiştir kendi kendini.

IIIP, 10S

Antonius’un bu olaydan duyduğu utançtır:

ANTONİUS
Kulak verin! Üstüme basma, diyor toprak bana!
Utanıyor beni sırtında taşımaktan,
Gelin dostlar; Ben çok geç kaldım bu dünyada,
Yolumu yitirdim artık bir daha bulmayasıya.
Bir gemim var, altın yüklü; alın, paylaşın;
Gidin anlaşın Caesar’la.

IIIP, 11S

Kleopatra bağışlanmasını dileyince, Antonius’un verdiği karşılık:

ANTONİUS
Ağlama sakın, bir damla gözyaşın senin
Kazanıp yitirdiğim her şeyden üstündür.
Bir kez öp beni, yalnız bu değer bütün verdiklerime.
Bizim öğretmeni yollamıştık, döndü mü geri?
Sevgilim, yüreğim kurşun gibi ağır:
Şarap getirin içerki odaya, yiyecek getirin!
Kader bilir ki biz,
Sillesini de yesek kaderi küçümseriz.

IIIP, 11S

Antonius tekrar Caesar’la savaşmaya karar verince, gözde komutanı Enobarbus der ki:

ENOBARBUS
Şimşekler sönük kalır yanında şimdi;
Kudurmuş öfke korkusuzluğa varan bir korkudur:
Güvercin de bu hale gelince saldırır şahine.
Öyle görünüyor ki bizim komutanın
Beyin gücü azalmadan yüreği güçlenmiyor.
Yiğitlik akla kafa tutar oldu mu
Kendi kullanacağı kılıcı kendi körletir.
Bir yolunu bulup ayrılmalıyım ondan.

IIIP, 13S

Antonius ikinci savaşı önce kazanır gibi olur; sonradan kaybedince umutsuzluk ve öfkeden Kleopatra’yı öldürmek ister. Kleopatra kaçar, anıtkabire saklanır ve canına kıydığını, son sözünün de «Antonius» olduğunu bildirtir. Bunu duyan Antonius kendini öldürmeye karar verir:

ANTONIUS
Yetişeceğim sana, Kleopatra; ağlayarak da
Bağışla beni diyeceğim sana. Olmaz başka türlü,
Her soluk bir işkence bundan sonra.
Işık söndü, yat artık, oyalanıp durma;
Ne yapsan, kendini yıkar yaptığın;
Kendi gücünle kendi boğazını sıkar durursun.
Bas öyleyse mühürü, olsun bitsin her şey.
Eros! Geliyorum kraliçem. Eros! Bekle beni,
Ruhların çiçekler üstünde yattığı yere doğru
Yürüyeceğiz seninle, elele, şaşırtacağız ölüleri
Coşkun davranışlarımızla; bırakıp Dido’yu,
Dido’nun Aineas’ını seyirci alayları
Bizi seyretmeğe gelecekler. Eros, gel, Eros!

(Eros girer)

EROS
Buyurun, efendimiz.

ANTONIUS
Kleopatra öleli, öyle şerefsiz yaşıyorum ki
Tanrılar iğreniyor alçaklığımdan.
Ben ki, dünyayı kılıcımla dörde bölmüştüm,
Neptun’un yeşil sırtında, gemilerimle,
Şehirler kurmuştum; suçluyorum kendimi
Bir kadın kadar bile yürekli olmamakla.
Ben daha az soyluyum o kadından, o kadın ki, ölümüyle
«Kendimin fatihi benim!» diyebildi Caesar’a.
Eros, sen yemin etmiştin bana ki,
Sırası gelince, ki geldi işte sırası,
Ben kurtaramaz olunca kendimi
Şerefsiz, iğrenç çamurlara düşmekten,
Öldüreceksin beni. Öldür, tam zamanı işte.
Bana vurmak değil, Caesar’ı yenmek olacak bu.
Haydi, renk gelsin yüzüne.

IVP, 14S

Eros öldüremez komutanını, kılıcı kendine saplar. Antonius «Sen üç kez daha soyluymuşsun benden» diyerek kılıcının üstüne atılır. Ama ölmez, dostları Kleopatra’nın yanına götürürler onu. Kleopatra can çekişen Antonius’u görünce:

KLEOPATRA
Ey güneş, yak içinde dolandığın koca evreni;
Karanlığa boğ bu dünyanın değişken suratını!
Ah Antonius, Antonius! Yardım et, Kharmian
Iras yardım et! Yardım edin! Aşağıdaki dostlar,
Kaldırın yukarı, buraya çekelim onu.

ANTONIUS
Telaş etme! Caesar’ın güçü değil beni yere seren,
Antonius’a boyun eğdiren kendi oldu.

KLEOPATRA
Öyle olacaktı elbet; kendisinden başka
Kim yenebilirdi Antonius’u? Ama yenmez olaydı!

ANTONIUS
Ölüyorum, Mısırlım, ölüyorum;
Birazcık zaman dileniyorum yalnız ölümden
Binlerce öpüşümün zavallı sonuncusunu
Kondurabilmek için dudaklarına.

IVP, 15S

Kleopatra’nın ağıtıdır:

KLEOPATRA
Antonius adında bir imparator gördüm düşümde.
Ah öyle bir uyku uyusam da yine
Onun gibi bir erkek görebilsem bir daha.

DOLABELLA
Canınız isterse belki...

KLEOPATRA
Yüzü gökler gibiydi; bu göklerden bir güneş
Ayla birlikte ışık saçıyordu dünyanın
Ufacık yuvarlağına.

VP, 2S

Kleopatra, Caesar’ın kendisini zafer alayı için Roma’ya, götüreceğini öğrenince, kendi ölümünü bir tören gibi hazırlamaya başlar:

KLEOPATRA
Giydirin beni, tacımı koyun başıma.
Ölümsüz dünyaya can atıyor içim.
Mısır asmalarının özü ıslatmayacak artık
Bu dudakları. Haydi, canım İras, haydi, çabuk;
Antonius’un sesini duyar gibiyim, çağırıyor beni.
Ayağa kalkıyor bak, alkışlamak için yiğitliğimi.
Caesar’ın parlayan bahtıyla alay ediyor, duyuyorum.
Tanrılar niçin yükseltir insanları, diyor:
Bir gün onlara kızmaya hak kazanmak için.
Geliyorum sana, kocam benim; böyle demeye
Hakkım olduğunu gösterecek yiğit yüreğim.
Ben artık ateş ve hava olmak üzereyim:
Toprağı ve suyu daha aşağılık bir hayata bırakıyorum.
Haydi artık, bitti mi işiniz? Gelin öyleyse,
Son sıcaklığı sizin olsun dudaklarımın.
Elveda, vefalı Kharmian, İras, gel öpeyim doyasıya.

(İkisini öper İras düşüp ölür.)

KLEOPATRA
Yılan mı vardı dudaklarımda? Ne çabuk ölüm bu!
Böyle tatlılıkla ayrılıyorsa can bedenden,
Bir sevgili çimdiği demektir ölümün şamarı,
Acıtan, ama özlenen bir şey! Ne rahat yatış bu;
Böyle birden yok oluveriyorsa insan, ey dünya,
Vedalaşmak bile gerekmez seninle.

KHARMIAN
Eriyin kara bulutlar, yağmurlar yağın,
Yağın da tanrılar bile ağlıyor diyebileyim!

KLEOPATRA
Ölmekle küçük düşürdü beni: ya rastlarsa
Saçları büklüm büklüm Anlonius’uma benden önce?
Benden haber sorarken sevgilim ona verirse
Benim cennetim olacak öpüşü? Gel, öldüren yaratık!

(Bir yılan çıkarır, göğsüne kor.)

Çözüver keskin dişlerinle hayatın kördüğümünü.
Zehirli aptal ufaklık, kudur öfkeden de tez gör işini.
Ah, konuşmasını bilsen de duysam koca Caesar’a
Eşek, koca öküz, diye bağırdığını.

KHARMIAN

Ah, güzelim Doğu yıldızı!

KLEOPATRA
Sus, sus! Görmüyor musun bebeğimi göğsümde?
Eme eme uyulacak süt ninesini.

KHARMIAN
Ah, yarıl, yarılsana yüreğim!

KLEOPATRA
Balsamlar gibi tatlı, hava gibi yumuşak, hafif ...
Ah Antonius! Daha, daha ... gel, seni de alayım.

(Bir yılan daha çıkarıp koluna koyarken)
Ne diye kalayım bu...


(Ölür)

KHARMIAN
Bu aşağılık dünyada, değil mi? Güle güle git.
Kabart şimdi göğsünü, ölüm, eşsiz bir gelin
Girdi koynuna. Kapanın, kadife kirpikli pencereler!
Altın ışıklı Phoibos’a açılmaz bir daha
Gözlerin daha sultancası! Tacın eğrilmiş,
Dur düzelteyim de, kendi işime bakayım artık.

Kharmian da, kraliçesi gibi, kendini bir yılana sokturarak ölür.
Octavius Caesar’ın sevgililer için söyledikleridir:


OCTAVİUS CAESAR
Antonius’un yanına gömülsün Kleopatra.
Böylesine ünlü bir çifti, hiç bir mezar
Birleştirmemiştir yeryüzünde.
Sebep olanların da içini sarsan
Büyük olaylardan biri bu yaşadığımız:
Onların hikâyesinin insanlara duyuracağı acı
Daha küçük olmayacak
Onları acıyacak hale düşürenin zaferinden.
Ordumuz bu ölüm törenine saygıyla katılacak,
Sonra Roma’ya döneceğiz. Gel Dolabella,
Bu töreni sen düzenleyeceksin bütün alaylarınla. 
 
 
* * *
 
 yaradılışımızın garip bir cilvesi de bu
en isteyerek yaptığı şeylerden
pişmanlık duyuyor insan

sevgide ölçü mü aranır
dilencilerin olsun öyle sevgi

kötü haber dert açar getirenin başına

işlenmeyen düşünce tarlasını yaban otları sarar
kötülüklerimizi yüzümüze vurmaksa
düşünce tarlamızı sürmek gibidir

hor görüp başından attığını
yok olunca yeniden bulmak istiyor insan
bugün en çok sevdiğimiz şey dönüp dolaşıp
en az sevdiğimiz şey oluyor yarın

durgunluğun paslandırdığı yürekler
belalı da olsa bir değişiklik özlüyor

tanrı yardımı geç gelir; ama gelmemezlik etmez

her gün hangi meseleyi çıkarırsa ortaya
onun sırası gelmiş demektir

yaş yıpratamaz o kadını
alışkanlık tüketemez sonsuz değişmelerini
başka her kadın uyandırdığı isteği doyurup giderir
o en çok doyurduğu zaman acıktırır insanı

elleri ne yaparsa yapsın yüzleri dürüsttür insanların

büyük işler ikinci adama çok görülür; bunu bil
buyruğunda olduğumuz komutan uzaktayken
bize fazla ün kazandıracak bir işi yapmamak
yapmaktan daha iyidir

gösterilmeyen sevgi, çok kez sevgi olmaktan çıkar

zaman, haber doğurma sancıları içinde
her dakika yumurtluyor bir tane

ağlama sakın, bir damla gözyaşın senin
kazanıp yitirdiğim her şeyden üstündür

kudurmuş öfke korkusuzluğa varan bir korkudur
güvercin de bu hale gelince saldırır şahine

yiğitlik akla kafa tutar oldu mu
kendi kullanacağı kılıcı kendi körletir

büyüklüğün elden gitmesi daha acı gelir
canın bedenden çıkmasından

hayır, umut istemem artık, en olmayacak
en korkunç ne gelecekse buyursun gelsin başıma
ama umut eksik olsun! acımız bahtımıza denk
bu acıyı verenin kendisi kadar büyük olmalı

ama ey tanrılar, insan kalmamız için
biraz kusur katarsınız hep mayamıza

yılan dediğin yılanlığını hiç şaşmaz, yapar

tanrılar niçin yükseltir insanları
bir gün onlara kızmaya hak kazanmak için

böyle birden yok oluveriyorsa insan, ey dünya
vedalaşmak bile gerekmez seninle
 

Jordan Maxwell "Çocuklarınızın eğitilmesini istemiyorlar. Çok fazla düşünmenizi istemiyorlar."

Çocuklarınızın eğitilmesini istemiyorlar. Çok fazla düşünmenizi istemiyorlar. Bu yüzden ülkemiz ve tüm dünya gün geçtikçe eğlenceyle, medyayla, televizyon programlarıyla, lunaparklarla, uyuşturucuyla, alkolle ve aktivitelerin her çeşidiyle dolu hale geldi, insanların zihnini meşgul tutmak için. Yani çok fazla düşünmeniz, önemli insanların işine gelmiyor. Uyanmanız ve anlamanız gerek ki, hayatınızı yönlendiren insanlar var ve siz bunun farkında bile değilsiniz. Perdenin arkasındaki adamların istediği en son şey, bilinçlenmiş ve düşünme yetisine sahip bir toplum. Bu yüzden sürekli olarak düzmece bir yaşam, din, medya ve eğitim yoluyla bizlere sunuluyor. İlginizi dağıtmak ve sizi her şeyden habersiz bırakmak istiyorlar. Ve gerçekten de bu işi iyi yapıyorlar.